De discussie rond het gebruik van karton of schavelingen (houtkrullen) als bodembedekking in de transportmanden blijft de gemoederen beroeren. Terwijl sommige vervoerders pleiten voor een overschakeling naar karton om hygiënische en praktische redenen, kiezen verschillende verzendingsdiensten en liefhebbers duidelijk voor het behoud van houtkrullen.
Transporteurs pleiten voor karton
Volgens transporteurs zoals Bauwens en Lathouwers kan het gebruik van aangepast karton een belangrijke rol spelen in het verbeteren van de hygiëne in de transportmanden. Studies tonen volgens hen aan dat ziektekiemen zoals salmonella maandenlang actief kunnen blijven in traditionele bodembedekking. Het gebruik van karton zou helpen om deze besmettingscyclus te doorbreken en tegelijk het reinigen van de manden eenvoudiger maken en minder stofbelasting veroorzaken voor de personen die het onderhoud uitvoeren.
Deze argumenten zorgen ervoor dat het voorstel om karton breder toe te passen momenteel actief besproken wordt binnen verschillende transportstructuren.
Kritische reacties uit Oost-Vlaanderen
Toch klinkt er vanuit het veld heel wat kritiek. Vooral liefhebbers uit Oost-Vlaanderen verwijzen naar jarenlange praktijkervaring met transport op karton zonder houtkrullen, onder meer bij provinciale vluchten op de grote halve fond ingericht door FVOVV-OVV.
Onder immense druk van het gros van de Oost-Vlaamse liefhebbers werden enkele jaren terug de aluminium transportmanden vervangen door plastieken. Duiven kwamen thuis met aangekoekte uitwerpselen aan poten, staarten en vleugels, sommigen zelfs tot aan de kop. De manden die in de lokalen werden teruggebracht, spraken voor zich: besmeurd met mest aan alle kanten en het karton op de bodem herleid tot enkele doorweekte flarden die hardnekkig aan de manden kleefden…
Maar in wezen waren het niet specifiek de manden die het probleem vormden, maar wel de gebruikte bodembedekking: karton zonder houtkrullen. Schavelingen mochten toen niet worden gebruikt omdat ze het drinkwatersysteem zouden verstoppen.
Daar werden onder meer volgende problemen gemeld:
duiven die thuiskomen met sterk bevuilde poten
meer contact met uitwerpselen tijdens transport
verhoogde kans op coccidiose
voer dat sneller vervuilt
nood aan extra medicatiebehandelingen
schimmelvorming onder het karton bij hergebruik
Volgens betrokken liefhebbers verbeterde de situatie aanzienlijk zodra opnieuw een dunne laag houtkrullen bovenop het karton werd gebruikt.
Boven: Het resultaat van transport op karton zonder houtkrullen. (Foto: Pitts-archief 2021)
Begeleiders geven raad
Uit navraag bij een aantal begeleiders van andere vervoerders blijkt dat het gebruik van houtkrullen de voorkeur geniet ten opzichte van karton. De manden blijven veel droger omdat de krullen het vocht uit de uitwerpselen absorbeert en het voederen is een pak hygiënischer.
Wel belangrijk om te vermelden is dat er best niet overdreven veel schavelingen in de manden worden gestrooid, want dit zou inderdaad betekenen dat deze massaal in de drinkgoten terecht komen. Sommige verenigingen gooien bovendien zomaar wat krullen er bovenop, zonder de vuile schavelingen te verwijderen, uiteraard kan dit niet de bedoeling zijn. Ook te kleine of "lichte" krullen, of andere (stoffige) bodembedekkingen zijn niet wenselijk volgens hen. Gewoon een dunne laag grove houtkrullen bovenop de mat en klaar is kees, zo zeggen zij.
Nederlandse liefhebbers vragen behoud van houtkrullen
Ook vanuit Nederland komen gelijkaardige signalen. Daar wordt binnen de NPO-structuren net gepleit voor het behoud van houtkrullen in de manden.
Volgens verschillende fondspelers blijven houtkrullen belangrijk voor:
betere hygiëne tijdens transport
minder bevuiling van poten
minder medische problemen tijdens het seizoen
betere conditiebehoud bij meerdere nachten mand
Zij wijzen erop dat transport op karton zonder strooisel vooral problematisch kan worden bij vluchten waarbij de duiven meerdere nachten in de mand verblijven en in de mand gevoederd worden.
Limburgse Verzending blijft kiezen voor schavelingen
De Limburgse Verzending sluit zich duidelijk aan bij het kamp dat vasthoudt aan houtkrullen. In hun overeenkomst met de aangesloten verenigingen is expliciet opgenomen dat in de aluminium manden geen karton of vlasresten mogen worden gebruikt.
Volgens de verzendingsdienst blijft het gebruik van gestoomde witte dennen-schavelingen een vaste procedure binnen hun transportbeleid, onder meer in functie van dierenwelzijn en onderhoudsvoorschriften van de manden.
Eén oplossing voor alle vluchten lijkt moeilijk
De discussie toont vooral aan dat er geen uniforme oplossing bestaat die voor alle situaties ideaal is.
Uit de praktijkervaringen blijkt dat:
karton voordelen kan bieden bij korte transportduur
houtkrullen duidelijk voordelen tonen bij meerdere nachten mand
een combinatie van karton met een dunne laag schavelingen mogelijk een werkbaar compromis vormt
De lopende onderzoeken naar transportmethodes worden daarom algemeen positief onthaald, maar tegelijk klinkt de vraag om nieuwe voorstellen steeds af te toetsen aan de ruime praktijkervaring binnen onze sport.
De komende periode zal duidelijk maken of er binnen België en Nederland een breed gedragen consensus kan groeien rond de beste oplossing voor het transport van onze wedstrijdduiven.